فشار خون ریوی با فشارخونی که از بازو اندازهگیری میشود تفاوت دارد. در این بیماری، فشار داخل عروق انتقالدهنده خون از قلب به ریهها افزایش پیدا میکند. در نتیجه، بطن راست قلب باید با نیروی بیشتری خون را وارد ریهها کند و اگر این وضعیت کنترل نشود، ممکن است بهمرور باعث ضعیف شدن سمت راست قلب شود.
تنگی نفس هنگام فعالیت، خستگی زودرس، سرگیجه، درد قفسه سینه و کاهش توان ورزشی از علائم احتمالی این بیماری هستند. مشکل اینجاست که این نشانهها اختصاصی نیستند و ممکن است در آسم، کمخونی، بیماری عروق قلب، نارسایی قلبی و اضطراب نیز دیده شوند؛ به همین دلیل تشخیص فشار خون ریوی گاهی با تأخیر انجام میشود.
در این مقاله بررسی میکنیم فشار خون ریوی چیست، چه بیماریهایی آن را ایجاد میکنند، عدد فشار ریه در اکو چه معنایی دارد و درمان آن چگونه انتخاب میشود.
فشار خون ریوی چیست؟
فشار خون ریوی یا Pulmonary Hypertension وضعیتی است که در آن فشار عروق ریوی افزایش پیدا میکند. این عروق، خون کماکسیژن را از بطن راست قلب به ریهها میرسانند تا اکسیژنگیری انجام شود.
اگر این عروق باریک، سفت، مسدود یا تحت تأثیر بیماریهای قلب و ریه قرار بگیرند، عبور خون از آنها دشوارتر میشود. در چنین شرایطی، بطن راست باید فشار بیشتری تولید کند. ادامه این فشار اضافه میتواند باعث ضخیم شدن، بزرگ شدن و در نهایت ضعف بطن راست شود.
فشار خون ریوی یک بیماری واحد با یک درمان مشخص نیست؛ بلکه مجموعهای از اختلالات با علتها و درمانهای متفاوت است. به همین دلیل، تشخیص نوع بیماری پیش از شروع درمان اهمیت زیادی دارد.
تفاوت فشار خون ریوی با فشار خون معمولی چیست؟
فشار خون معمولی نشاندهنده فشار خون داخل شریانهای بدن است و با دستگاه فشارسنج از بازو اندازهگیری میشود. اعدادی مانند ۱۲ روی ۸ یا ۱۴ روی ۹ به فشار خون سیستمیک مربوطاند.
فشار خون ریوی مربوط به عروق بین قلب و ریههاست و با فشارسنج خانگی قابلاندازهگیری نیست. اکوکاردیوگرافی میتواند فشار شریان ریوی را تخمین بزند؛ اما تشخیص قطعی در موارد لازم با کاتتریزاسیون قلب راست انجام میشود.
بنابراین ممکن است فردی فشارخون بازویی طبیعی داشته باشد، اما به فشار خون ریوی مبتلا باشد. برعکس، ابتلا به فشارخون معمولی نیز لزوماً به معنی وجود فشار خون ریوی نیست.
عدد فشار خون ریوی چقدر باید باشد؟
براساس تعریف همودینامیک جدید در راهنمای انجمن قلب اروپا و انجمن تنفسی اروپا، فشار متوسط شریان ریوی بیشتر از ۲۰ میلیمتر جیوه در حالت استراحت، در صورت اندازهگیری با کاتتریزاسیون قلب راست، در محدوده فشار خون ریوی قرار میگیرد.
اما عددی که در گزارش اکو نوشته میشود معمولاً «فشار سیستولی شریان ریوی» یا PASP است و با فشار متوسط شریان ریوی یکسان نیست. مقدار تخمینی اکو ممکن است تحت تأثیر کیفیت تصویر، شدت نارسایی دریچه سهلتی و نحوه محاسبه قرار بگیرد.
به همین دلیل:
- عدد فشار ریه در اکو بهتنهایی تشخیص قطعی نیست.
- یک عدد مرزی باید همراه با علائم و سایر یافتههای اکو تفسیر شود.
- فشار بالا در اکو ممکن است به بررسیهای تکمیلی نیاز داشته باشد.
- طبیعی بودن یک اکو همیشه بیماری خفیف یا اولیه را بهطور کامل رد نمیکند.
- شدت بیماری فقط براساس یک عدد مشخص نمیشود.
تفسیر عباراتی مانند «PASP برابر ۴۰» یا «فشار ریه ۵۰» باید توسط متخصص قلب و با توجه به سن، علائم، وضعیت بطن راست و بیماریهای همراه انجام شود.
انواع فشار خون ریوی
فشار خون ریوی براساس علت به پنج گروه اصلی تقسیم میشود. تعیین گروه بیماری بسیار مهم است؛ زیرا دارویی که برای یک گروه مناسب است ممکن است برای گروه دیگر مؤثر نباشد یا حتی وضعیت بیمار را بدتر کند.
علائم فشار خون ریوی چیست؟
فشار خون ریوی ممکن است در مراحل اولیه علامت واضحی ایجاد نکند. با افزایش فشار و وارد شدن بار بیشتر به بطن راست، علائم بهتدریج ظاهر میشوند.
تنگی نفس هنگام فعالیت
یکی از شایعترین علائم، تنگی نفس هنگام راه رفتن، بالا رفتن از پله یا انجام کارهای روزمره است. بیمار ممکن است متوجه شود فعالیتهایی که قبلاً بدون مشکل انجام میداده، اکنون باعث نفستنگی میشوند.
تنگی نفس علل زیادی دارد و وجود آن بهتنهایی فشار خون ریوی را ثابت نمیکند.
خستگی و کاهش توان فعالیت
کاهش جریان مؤثر خون و اختلال در اکسیژنرسانی میتواند باعث خستگی زودرس شود. بعضی بیماران احساس میکنند توان پیادهروی یا ورزش آنها بهمرور کمتر شده است.
سرگیجه یا غش هنگام فعالیت
سرگیجه، سیاهی رفتن چشم یا غش هنگام فعالیت از نشانههای مهم بیماری پیشرفتهتر است. در این شرایط قلب ممکن است نتواند هنگام فعالیت، خون کافی به مغز برساند.
غش هنگام ورزش یا فعالیت بدنی طبیعی نیست و باید جدی گرفته شود.
درد یا فشار قفسه سینه
افزایش فشار روی بطن راست ممکن است باعث احساس درد یا فشار در قفسه سینه شود. از آنجا که این علامت میتواند با گرفتگی عروق قلب نیز ارتباط داشته باشد، تشخیص علت به بررسی پزشکی نیاز دارد.
تپش قلب
بیمار ممکن است ضربان سریع، کوبنده یا نامنظم قلب را احساس کند. فشار بر بخش راست قلب میتواند احتمال ایجاد بعضی اختلالات ریتم را افزایش دهد.
ورم پا یا شکم
در مراحل پیشرفته، ضعیف شدن بطن راست میتواند باعث تجمع مایع در مچ پا، ساق یا شکم شود. افزایش وزن سریع نیز ممکن است به دلیل احتباس مایع ایجاد شود.
کبودی لبها یا انگشتان
کاهش اکسیژن خون ممکن است باعث آبی یا بنفش شدن لبها و بستر ناخنها شود. این علامت نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
علت فشار خون ریوی چیست؟
نارسایی یا بیماری سمت چپ قلب
بیماریهای سمت چپ قلب از علل مهم افزایش فشار عروق ریوی هستند. اختلال عملکرد بطن چپ، سفت شدن عضله قلب و بیماری دریچه میترال یا آئورت میتوانند فشار را به سمت عروق ریه منتقل کنند.
در این بیماران، درمان بیماری قلبی زمینهای اهمیت اصلی را دارد و داروهای اختصاصی PAH نباید بدون بررسی تخصصی مصرف شوند.
بیماری دریچه میترال
تنگی یا نارسایی دریچه میترال میتواند فشار داخل دهلیز چپ را افزایش دهد. این فشار بهتدریج به عروق ریه منتقل میشود و ممکن است باعث تنگی نفس، سرفه، کاهش توان فعالیت و افزایش فشار شریان ریوی شود.
بیماریهای مزمن ریه
بیماری انسدادی مزمن ریه، فیبروز ریه و برخی بیماریهای بینابینی ریه ممکن است با کاهش اکسیژن و تغییر ساختار عروق ریوی همراه شوند.
در این گروه، کنترل بیماری ریه، ترک سیگار و بررسی نیاز به اکسیژن اهمیت دارد.
آپنه انسدادی خواب
در آپنه خواب، مسیر تنفسی هنگام خواب بهطور مکرر بسته میشود و سطح اکسیژن کاهش پیدا میکند. این اختلال میتواند در ایجاد یا تشدید فشار خون ریوی نقش داشته باشد.
خرخر بلند، قطع تنفس مشاهدهشده در خواب، خوابآلودگی روزانه و سردرد صبحگاهی از نشانههای احتمالی آپنه خواب هستند.
لخته مزمن در عروق ریه
گاهی لختههای ایجادشده در عروق ریه بهطور کامل جذب نمیشوند و بهمرور باعث تنگی یا انسداد عروق میشوند. این وضعیت «فشار خون ریوی ترومبوآمبولیک مزمن» یا CTEPH نام دارد.
این بیماری ممکن است ماهها یا سالها پس از آمبولی ریه تشخیص داده شود. برخی بیماران نیز سابقه مشخصی از آمبولی ریه به یاد نمیآورند.
بیماریهای خودایمنی
بیماریهایی مانند اسکلرودرمی و لوپوس میتوانند عروق ریوی را درگیر کنند. بیماران مبتلا به بعضی بیماریهای بافت همبند ممکن است حتی پیش از بروز علائم شدید به غربالگری دورهای نیاز داشته باشند.
بیماریهای مادرزادی قلب
وجود ارتباط غیرطبیعی میان حفرههای قلب، مانند سوراخ بین دهلیزها یا بطنها، ممکن است جریان خون ورودی به ریه را افزایش دهد. اگر این مشکل بهموقع درمان نشود، میتواند به آسیب دائمی عروق ریوی منجر شود.
عوامل ژنتیکی و نوع بدون علت مشخص
در بعضی افراد، فشار خون شریانی ریوی با جهشهای ژنتیکی ارتباط دارد. گاهی نیز با وجود بررسیهای کامل، علت مشخصی برای بیماری پیدا نمیشود که به آن PAH ایدیوپاتیک گفته میشود.
بعضی داروها و مواد محرک
برخی داروهای خاص، مواد محرک و مواد مخدر صنعتی ممکن است با افزایش احتمال آسیب عروق ریوی ارتباط داشته باشند. شرح دقیق داروها و مکملهای مصرفی باید در اختیار پزشک قرار گیرد.
آیا فشار خون ریوی خطرناک است؟
فشار خون ریوی میتواند بیماری جدی و پیشروندهای باشد؛ اما میزان خطر در همه بیماران یکسان نیست. نوع بیماری، علت زمینهای، عملکرد بطن راست، شدت علائم، ظرفیت فعالیت و پاسخ به درمان بر پیشآگهی اثر میگذارند.
موارد خفیفی که بر اثر یک علت قابلکنترل ایجاد شدهاند ممکن است با درمان مناسب پایدار بمانند. در مقابل، فشار خون شریانی ریوی پیشرفته یا بیماری همراه با ضعف بطن راست به پیگیری دقیقتری نیاز دارد.
عوامل زیر میتوانند نشاندهنده وضعیت جدیتر باشند:
- تنگی نفس در حالت استراحت
- غش یا نزدیک شدن به غش
- درد قفسه سینه هنگام فعالیت
- کاهش سریع توان بدنی
- ورم شدید پا یا شکم
- افت سطح اکسیژن
- فشارخون پایین
- اختلال عملکرد بطن راست
- بستری شدن مکرر
چه زمانی باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؟
در صورت بروز هر یک از علائم زیر باید با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت:
- تنگی نفس شدید و ناگهانی
- درد جدید یا شدید قفسه سینه
- غش یا کاهش هوشیاری
- کبودی واضح لبها و صورت
- سرفه خونی
- ضربان بسیار سریع همراه با ضعف یا تنگی نفس
- افت فشارخون، تعریق سرد یا گیجی
- بدتر شدن ناگهانی علائم در بیمار شناختهشده
این علائم ممکن است ناشی از آمبولی ریه، نارسایی حاد قلب یا عارضه جدی دیگری باشند و نباید در خانه منتظر برطرف شدن آنها ماند.
فشار خون ریوی چگونه تشخیص داده میشود؟
معاینه و بررسی سابقه بیمار
پزشک درباره زمان شروع تنگی نفس، میزان محدودیت فعالیت، سابقه لخته خون، بیماری ریه، بیماری قلبی، آپنه خواب، بیماری خودایمنی و داروهای مصرفی سؤال میکند.
در معاینه ممکن است سطح اکسیژن، صدای قلب و ریه، ورم پا، برجستگی وریدهای گردن و علائم فشار روی قلب راست بررسی شود.
اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی معمولاً یکی از نخستین بررسیها در صورت شک به فشار خون ریوی است. اکو میتواند اطلاعاتی درباره موارد زیر ارائه دهد:
- فشار تخمینی شریان ریوی
- اندازه و عملکرد بطن راست
- وضعیت دریچههای قلب
- عملکرد بطن چپ
- وجود بعضی نقایص مادرزادی
- تجمع مایع اطراف قلب
برای بررسی ساختار قلب و فشار تخمینی عروق ریوی میتوان از خدمات اکو قلب کلینیک قلب نگار استفاده کرد.
نوار قلب
نوار قلب ممکن است نشانههایی از فشار روی بخش راست قلب، بزرگ شدن دهلیز راست یا اختلال ریتم را نشان دهد. بااینحال، نوار قلب طبیعی نمیتواند فشار خون ریوی را بهطور قطعی رد کند.
عکس یا سیتیاسکن قفسه سینه
تصویربرداری میتواند وضعیت ریهها، اندازه قلب و عروق ریوی را بررسی کند. در صورت احتمال آمبولی مزمن، ممکن است تصویربرداری تخصصیتری درخواست شود.
آزمایش عملکرد ریه
اسپیرومتری و سایر آزمایشهای عملکرد ریه برای بررسی بیماریهای انسدادی یا محدودکننده ریه انجام میشوند.
اسکن تهویه و پرفیوژن ریه
این آزمایش برای بررسی انسداد مزمن عروق ریوی اهمیت دارد. اسکن تهویه و پرفیوژن با اسکن هستهای قلب یکسان نیست و هرکدام کاربرد متفاوتی دارند.
آزمایش خون
آزمایشهای خون ممکن است برای بررسی کمخونی، عملکرد کبد و کلیه، تیروئید، بیماریهای خودایمنی و بعضی نشانگرهای مرتبط با فشار روی قلب درخواست شوند.
تست راه رفتن و ارزیابی توان فعالیت
آزمون راه رفتن ششدقیقهای میتواند میزان محدودیت فعالیت و پاسخ بیمار به درمان را ارزیابی کند. در برخی بیماران بررسی تخصصیتر توان قلب و ریه نیز انجام میشود.
کاتتریزاسیون قلب راست
کاتتریزاسیون قلب راست معیار اصلی تأیید همودینامیک فشار خون ریوی و تعیین نوع آن است. در این روش، فشار داخل حفرههای راست قلب و عروق ریوی بهطور مستقیم اندازهگیری میشود.
هر بیماری که در اکو فشار ریه بالایی دارد الزاماً به کاتتریزاسیون نیاز ندارد. تصمیمگیری براساس شدت یافتهها، علائم و احتمال نوع بیماری انجام میشود.
آیا فشار خون ریوی درمان میشود؟
درمان فشار خون ریوی به علت و گروه بیماری بستگی دارد. یک نسخه یا داروی مشخص برای تمام بیماران وجود ندارد.
درمان بیماری قلبی زمینهای
اگر فشار خون ریوی به دلیل نارسایی قلب، اختلال بطن چپ یا بیماری دریچهای ایجاد شده باشد، درمان روی کنترل همان بیماری متمرکز میشود. این درمان ممکن است شامل دارو، اصلاح دریچه یا سایر اقدامات قلبی باشد.
درمان بیماری ریه و کمبود اکسیژن
در بیماران مبتلا به بیماری مزمن ریه، ترک سیگار، درمان مناسب بیماری تنفسی و استفاده از اکسیژن در افراد واجد شرایط میتواند اهمیت داشته باشد.
درمان آپنه خواب
درمان آپنه خواب با روشهایی مانند کاهش وزن، اصلاح سبک زندگی یا استفاده از دستگاه فشار مثبت راه هوایی در افراد واجد شرایط میتواند از افت مکرر اکسیژن جلوگیری کند.
داروهای اختصاصی فشار خون شریانی ریوی
در گروه مشخصی از بیماران مبتلا به PAH ممکن است داروهایی از خانوادههای زیر تجویز شوند:
- مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵
- آنتاگونیستهای گیرنده اندوتلین
- داروهای مؤثر بر مسیر پروستاسیکلین
- تحریککنندههای گوانیلات سیکلاز محلول
- درمانهای جدید متناسب با شرایط بیمار
انتخاب دارو به سطح خطر، عملکرد قلب راست، بیماریهای همراه و نتایج کاتتریزاسیون بستگی دارد. مصرف خودسرانه داروهایی مانند سیلدنافیل برای «فشار ریه» خطرناک است؛ زیرا برای تمام انواع فشار خون ریوی مناسب نیست.
درمان فشار خون ریوی ناشی از لخته مزمن
درمان ممکن است شامل داروهای ضدانعقاد، جراحی خارج کردن لختههای مزمن، آنژیوپلاستی بالونی عروق ریوی یا داروهای تخصصی باشد. انتخاب روش باید در مرکز باتجربه انجام شود.
داروهای مدر
در صورت تجمع مایع و نارسایی قلب راست، پزشک ممکن است داروی مدر تجویز کند. مصرف یا افزایش خودسرانه این داروها میتواند باعث افت فشارخون، آسیب کلیه و اختلال املاح بدن شود.
اکسیژندرمانی
اکسیژن فقط برای بیمارانی تجویز میشود که سطح اکسیژن آنها پایین است یا شرایط مشخصی دارند. احساس تنگی نفس بهتنهایی دلیل کافی برای استفاده خودسرانه از اکسیژن نیست.
مراقبتهای روزانه بیماران مبتلا به فشار خون ریوی
- داروها را منظم و دقیق مصرف کنید.
- بدون نظر پزشک دارویی را شروع یا قطع نکنید.
- میزان فعالیت را متناسب با نظر پزشک تنظیم کنید.
- از فعالیتی که باعث درد قفسه سینه، سرگیجه یا غش میشود خودداری کنید.
- مصرف نمک را در صورت توصیه پزشک کاهش دهید.
- وزن خود را منظم ثبت کنید.
- درباره واکسنهای لازم با پزشک مشورت کنید.
- از مصرف دخانیات و مواد محرک خودداری کنید.
- پیش از سفر هوایی یا رفتن به ارتفاعات با پزشک مشورت کنید.
- تمام داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفی را به پزشک اطلاع دهید.
فعالیت بدنی کنترلشده ممکن است برای بعضی بیماران مفید باشد، اما برنامه ورزش باید با توجه به شدت بیماری و وضعیت قلب راست تعیین شود.
فشار خون ریوی و بارداری
بارداری در بیماران مبتلا به بعضی انواع فشار خون ریوی میتواند فشار زیادی بر قلب و سیستم گردش خون وارد کند و با خطر قابلتوجهی برای مادر و جنین همراه باشد.
زنان مبتلا یا مشکوک به این بیماری باید پیش از بارداری با متخصص فشار خون ریوی، متخصص قلب و متخصص زنان مشورت کنند. قطع خودسرانه دارو یا بارداری بدون ارزیابی تخصصی میتواند خطرناک باشد.
طول عمر بیماران فشار خون ریوی چقدر است؟
برای فشار خون ریوی نمیتوان یک عدد ثابت بهعنوان طول عمر اعلام کرد. این بیماری انواع متفاوتی دارد و پیشآگهی به عوامل زیر وابسته است:
- علت و گروه بیماری
- زمان تشخیص
- شدت علائم
- عملکرد بطن راست
- سطح اکسیژن
- وجود بیماری قلبی یا ریوی همراه
- پاسخ به درمان
- نظم در پیگیری پزشکی
در سالهای اخیر روشهای تشخیصی و درمانهای اختصاصی پیشرفت کردهاند؛ بااینحال، ارائه عدد قطعی برای یک بیمار بدون بررسی پرونده پزشکی دقیق نیست.
برای بررسی فشار خون ریوی به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
ارزیابی اولیه معمولاً توسط متخصص قلب یا متخصص ریه انجام میشود. اگر اکو یا علائم احتمال فشار خون ریوی را مطرح کنند، ممکن است بیمار به مرکز یا پزشک باتجربه در این حوزه ارجاع داده شود.
افرادی که تنگی نفس پیشرونده، سرگیجه هنگام فعالیت، درد قفسه سینه یا یافته غیرطبیعی در اکو دارند، میتوانند برای ارزیابی دقیقتر از میان پزشکان متخصص قلب و عروق کلینیک قلب نگار پزشک مناسب را انتخاب کنند.
برای دریافت نوبت نیز امکان رزرو آنلاین کلینیک قلب نگار فراهم است.
جمعبندی
فشار خون ریوی به افزایش فشار در عروقی گفته میشود که خون را از قلب به ریهها منتقل میکنند. این بیماری با فشارخون معمولی متفاوت است و نمیتوان آن را با دستگاه فشارسنج خانگی تشخیص داد.
بیماریهای سمت چپ قلب، مشکلات دریچهای، بیماریهای مزمن ریه، آپنه خواب، لختههای قدیمی ریه، بیماریهای خودایمنی و برخی نقایص مادرزادی از علل احتمالی آن هستند. تنگی نفس هنگام فعالیت، خستگی، سرگیجه، غش، درد قفسه سینه و تپش قلب نیز از نشانههای مهم محسوب میشوند.
اکوکاردیوگرافی برای ارزیابی اولیه بسیار مفید است، اما عدد فشار ریه در اکو بهتنهایی تشخیص قطعی محسوب نمیشود. درمان نیز باید براساس علت بیماری انتخاب شود و مصرف خودسرانه داروهای فشار ریه میتواند خطرناک باشد.
سؤالات متداول
فشار خون ریوی همان فشارخون بالاست؟
خیر. فشارخون معمولی در شریانهای بدن و با فشارسنج بازویی اندازهگیری میشود؛ اما فشار خون ریوی مربوط به عروق بین قلب و ریه است.
فشار ریه ۴۰ در اکو خطرناک است؟
این عدد باید براساس روش محاسبه، سن، علائم و سایر یافتههای اکو تفسیر شود. یک عدد تخمینی بهتنهایی شدت یا تشخیص قطعی بیماری را مشخص نمیکند.
فشار ریه ۵۰ خطرناک است؟
این مقدار ممکن است افزایش قابلتوجه فشار تخمینی شریان ریوی را مطرح کند و نیازمند ارزیابی متخصص است؛ اما تصمیمگیری فقط براساس عدد گزارش اکو صحیح نیست.
آیا فشار خون ریوی درمان قطعی دارد؟
درمان به علت بیماری بستگی دارد. بعضی علل قابلدرمان یا قابلکنترلاند و در برخی انواع، درمان با هدف کاهش علائم، کم کردن فشار روی قلب و کند کردن پیشرفت بیماری انجام میشود.
آیا فشار خون ریوی باعث سرفه میشود؟
بله، بعضی بیماران ممکن است سرفه یا خسخس داشته باشند؛ اما سرفه علل بسیار متنوعی دارد و بهتنهایی نشانه اختصاصی فشار خون ریوی نیست.
آیا اضطراب باعث فشار خون ریوی میشود؟
اضطراب میتواند تنگی نفس، تپش قلب و احساس فشار قفسه سینه ایجاد کند، اما معمولاً علت فشار خون ریوی پایدار نیست. نباید علائم پیشرونده را بدون بررسی به اضطراب نسبت داد.
آیا فشار خون ریوی باعث ورم پا میشود؟
در مراحل پیشرفته و در صورت ضعیف شدن بطن راست ممکن است ورم مچ و ساق پا یا تجمع مایع در شکم ایجاد شود.
آیا فشار خون ریوی ارثی است؟
برخی انواع فشار خون شریانی ریوی زمینه ژنتیکی دارند؛ اما بیشتر موارد این بیماری ارثی نیستند. در نوع ارثی ممکن است مشاوره ژنتیک توصیه شود.
بهترین آزمایش برای فشار خون ریوی چیست؟
اکو معمولاً برای ارزیابی اولیه استفاده میشود، اما در موارد لازم کاتتریزاسیون قلب راست برای تأیید تشخیص و تعیین نوع بیماری انجام میشود.
چه زمانی فشار خون ریوی اورژانسی است؟
تنگی نفس شدید و ناگهانی، غش، درد قفسه سینه، کبودی لبها، سرفه خونی یا افت هوشیاری نیازمند تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ است.
