تعداد تپش های قلب انسان در هر دقیقه یا ضربان قلب نرمال، یکی از نشانه های سلامت انسان است. برای بررسی سلامت افراد، محاسبه ضربان قلب یا شمارش ضربان قلب در هر دقیقه انجام می‌شود و نتایج آن با ضربان قلب نرمال مقایسه می‌گردد. بسیاری از افراد با پرسش هایی مانند ضربان قلب نرمال چند است یا ضربان قلب چند باید باشد و همچنین ضربان قلب غیر نرمال مواجه هستند. ضربان قلب نرمال برای انسان های مختلف متفاوت است. در حقیقت تعداد ضربان قلب نرمال به عواملی نظیر سن و سال یا میزان ورزش و فعالیت افراد بستگی دارد. تعداد ضربان قلب نرمال برای افراد مسن با کودکان یا افراد جوان متفاوت است. همچنین تعداد ضربان قلب نرمال در بدن ورزشکاران کمتر از افراد عادی است. لذا در این مطلب قصد داریم به ارائه توضیحاتی در مورد سوال تپش قلب نرمال چند است و همچنین به ضربان قلب نرمال در افراد مختلف بپردازیم.

ضربان قلب نرمال تحت تأثیر چه عواملی است؟

ضربان قلب چند نرمال است؟ تعداد ضربان قلب نرمال و طبیعی در هر فرد تحت تأثیر عوامل مختلفی است. از جمله این عوامل می توان به حجم یا اندازه بدن فرد، سن و سال او، وضعیت سلامت قلب وی و میزان و نوع داروهایی که مصرف می کند، اشاره کرد. حتی تعداد ضربان قلب نرمال در افراد هنگامی که نشسته هستند با زمانی که می ایستند، نیز تا اندازه ای متفاوت است.

عوامل دیگری استرس، فشارهای عصبی، هیجانات، ترس و اضطراب بر تپش قلب و ورزش کردن نیز بر تعداد ضربان قلب نرمال انسان اثرگذار است. استرس و فشارهای عصبی می تواند موجب خارج شدن ضربان قلب از حالت نرمال و افزایش تعداد ضربان قلب فرد گردد. همچنین استرس و فشارهای عصبی از طریق افزایش ضربان قلب می تواند منجر به افزایش فشار خون انسان نیز گردد. بنابراین از طریق کاهش استرس ها و فشارهای عصبی می توان به ضربان طبیعی قلب و تپش نرمال قلب نزدیک شد.

مصرف سیگار نیز باعث افزایش تعداد ضربان قلب انسان می گردد. لذا برای اینکه ضربان قلب نرمال داشته باشید، باید از مصرف سیگار خودداری کرده یا مصرف آن را کاهش دهید. همچنین افرادی که دارای وزن زیاد هستند، قلب آن ها برای خون رسانی و اکسیژن رسانی به بدن باید فعالیت بیشتری داشته باشد تا به میزان ضربان قلب نرمال نزدیک شوند. لذا این افراد غالباً دارای ضربان قلب بالاتر از ضربان قلب نرمال هستند. بنابراین این افراد می توانند با کم کردن وزن خود، تعداد ضربان قلب خود را تنظیم کنند و ضربان قلب عادی داشته باشند.

چگونه ضربان قلب نرمال را تشخیص دهیم؟

برای اندازه‌گیری تپش قلب نرمال در خانه یا ضربان قلب در یک دقیقه، کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

1. یافتن نبض:برای یافتن استاندارد ضربان قلب ابتدا نبض خود را روی مچ دست یا گردن پیدا کنید.
2. اندازه‌گیری ضربان: با استفاده از انگشت اشاره و میانی، تعداد ضربان‌ها را در مدت 15 ثانیه شمارش کنید و آن را در چهار ضرب کنید تا تعداد ضربان قلب در دقیقه را به دست آورید.
3. مقایسه با محدوده طبیعی: ضربان قلب نرمال برای بزرگسالان در حالت استراحت معمولاً بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه است. اگر این مقدار در حالتی غیرطبیعی کمتر یا بیشتر از میانگین ضربان قلب باشد، ممکن است نیاز به بررسی‌های بیشتر توسط پزشک داشته باشید.

تعداد نبض نرمال در دقیقه چقدر است؟

نبض، موجی است که در اثر پمپاژ خون توسط قلب در رگ‌ها ایجاد می‌شود و در قسمت‌هایی مانند مچ دست یا گردن قابل لمس است. در بیشتر افراد سالم، تعداد نبض در دقیقه با تعداد ضربان قلب برابر یا بسیار نزدیک به آن است. بنابراین شمارش نبض می‌تواند روش ساده‌ای برای تخمین ضربان قلب در خانه باشد.

تعداد نبض نرمال در بزرگسالان هنگام استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه است. برای اندازه‌گیری دقیق‌تر، بهتر است فرد چند دقیقه در حالت آرام بنشیند و سپس نبض را برای ۶۰ ثانیه کامل بشمارد. اگر نبض نامنظم باشد یا شمارش آن دشوار به نظر برسد، استفاده از دستگاه یا بررسی توسط پزشک نتیجه مطمئن‌تری ارائه می‌دهد.

تفاوت نبض و ضربان قلب چیست؟

ضربان قلب به تعداد دفعات انقباض قلب در یک دقیقه گفته می‌شود، درحالی‌که نبض نتیجه قابل لمس این انقباض‌ها در شریان‌هاست. در شرایط معمول این دو عدد نزدیک به هم هستند؛ اما در بعضی اختلالات ریتم قلب ممکن است همه ضربان‌ها نبض قابل لمس و مؤثری ایجاد نکنند. به همین دلیل، وجود نبض نامنظم یا اختلاف محسوس بین عدد دستگاه و نبض دستی باید بررسی شود.

جدول ضربان قلب نرمال برای سنین مختلف

نکات مهم درباره جدول ضربان قلب :

• ورزشکاران حرفه‌ای ممکن است ضربان قلب نرمال در ورزش در حالت استراحت کمتری (بین ۴۰ تا ۶۰ ضربه) داشته باشند، که این نیز تعداد ضربان قلب طبیعی است.

• اگر ضربان قلب شما به طور مداوم خارج از این محدوده‌ها باشد، ممکن است نیاز به مشاوره پزشکی داشته باشید. کلینیک تخصصی نگار همیشه در حال خدمت رسانی و ارائه مشاوره های تخصصی به شماست.

ضربان قلب نرمال خانم ها

ضربان قلب نرمال آقایان

ضربان قلب نرمال آقایان بزرگسال نیز در حالت استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. سن، آمادگی جسمانی، نوع داروهای مصرفی، تب، کم‌آبی بدن و بیماری‌های قلبی می‌توانند باعث تغییر این عدد شوند. به همین دلیل، ضربان قلب نرمال مردان تنها با جنسیت تعیین نمی‌شود و وضعیت جسمی و علائم همراه نیز اهمیت دارند.

آیا با دستگاه فشارسنج میشود تعداد ضربان قلب نرمال را اندازه گیری کرد؟

بسیاری از دستگاه‌های فشار سنج امروزی، علاوه بر اندازه‌گیری فشار خون، قادر به نمایش تعداد ضربان قلب نیز هستند. دانستن محدوده تعداد ضربان قلب نرمال و چگونگی اندازه‌گیری ضربان قلب نرمال با دستگاه فشار سنج، می‌تواند به شما در پایش سلامت قلب کمک کند.

بسیاری از دستگاه‌های دیجیتال فشار سنج، قابلیت اندازه‌گیری ضربان قلب را دارند. هنگام استفاده از دستگاه، پس از نمایش فشار خون، تعداد ضربان قلب نیز بر روی صفحه نمایش نشان داده می‌شود.

فشار خون و ضربان قلب نرمال چه ارتباطی دارند؟

فشار خون و ضربان قلب دو شاخص متفاوت از عملکرد دستگاه گردش خون هستند. فشار خون، نیروی واردشده از طرف خون به دیواره رگ‌ها را نشان می‌دهد؛ اما ضربان قلب بیانگر تعداد دفعات تپیدن قلب در یک دقیقه است. به همین دلیل، بالا یا پایین بودن یکی از این اعداد لزوماً به معنی تغییر مشابه در دیگری نیست.

رابطه فشار خون و ضربان قلب به عواملی مانند فعالیت بدنی، استرس، کم‌آبی بدن، تب، درد، مصرف دارو و بیماری‌های قلبی بستگی دارد. برای مثال، هنگام ورزش ممکن است ضربان قلب افزایش پیدا کند و فشار خون نیز به‌طور موقت تغییر کند؛ اما این تغییرات باید با توجه به شرایط فرد تفسیر شوند. دستگاه فشارسنج دیجیتال هر دو عدد را نمایش می‌دهد، ولی عدد نبض روی دستگاه جایگزین بررسی ریتم قلب یا نوار قلب نیست.

اگر فشار خون یا ضربان قلب به‌طور مداوم خارج از محدوده معمول باشد، یا تغییر آن با درد قفسه سینه، سرگیجه، ضعف، تنگی نفس یا غش همراه شود، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کرد.

اکسیژن خون و ضربان قلب نرمال

دستگاه پالس‌اکسی‌متر معمولاً دو عدد متفاوت را نمایش می‌دهد: درصد اشباع اکسیژن خون یا SpO2 و تعداد ضربان قلب یا PR. در بیشتر افراد سالم، میزان اکسیژن خون معمولاً بین ۹۵ تا ۱۰۰ درصد است؛ اما این مقدار ممکن است در ارتفاعات یا برخی بیماری‌های ریوی متفاوت باشد.

اکسیژن خون و ضربان قلب نرمال باید به‌صورت جداگانه تفسیر شوند. کاهش اکسیژن می‌تواند در برخی شرایط با افزایش ضربان قلب، تنگی نفس یا ضعف همراه شود، اما تنها براساس عدد نبض نمی‌توان درباره میزان اکسیژن خون قضاوت کرد. همچنین عواملی مانند سرد بودن دست، حرکت، لاک ناخن یا جای‌گذاری نادرست دستگاه ممکن است دقت پالس‌اکسی‌متر را کاهش دهند.

اگر عدد اکسیژن پایین به‌طور مکرر مشاهده شود یا همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه، کبودی لب‌ها یا افزایش قابل‌توجه ضربان قلب باشد، مراجعه پزشکی ضروری است.

تغییرپذیری ضربان قلب نرمال

تغییرپذیری بهتر نرمال ضربان قلب نشانه حفظ سلامتی افراد فعال است. برای تغییرپذیری بهتر ضربان قلب، اجرای تمرین ایروبیک خارج از آب توصیه می گردد. تغییرپذیری ضربان قلب نرمال تفاوت های زمانی و فرکانسی بین ضربات متوالی قلب را توصیف می کند. ریتم قلبی توسط سیستم عصبی اتونوم از طریق گروه سینوسی دهلیزی کنترل می گردد.

یکی از عوامل اثرگذار بر ضربان قلب نرمال، سیستم بارو رفلکس است که توسط فیدبک ناشی از کشش حس گرهای موجود در شریان های آئورت و کاروتید این کار صورت می پذیرد. تأثیر دیگر بر ضربان قلب از طریق سیستم تنفسی است. ضربان قلب با عمل دم افزایش و با عمل بازدم کاهش می یابد.

ضربان قلب خطرناک چند است؟

ضربان قلب خطرناک بستگی به شرایط فردی، سن و وضعیت سلامت قلب دارد، اما به طور کلی :

• ضربان قلب خیلی بالا (تاکی‌کاردی): بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه در حالت استراحت می‌تواند خطرناک باشد، به ویژه اگر با تنگی نفس، سرگیجه، درد قفسه سینه یا ضعف همراه باشد.

• ضربان قلب خیلی پایین (برادی‌کاردی): کمتر از ۵۰ ضربه در دقیقه در حالت استراحت ممکن است خطرناک باشد، مخصوصاً اگر باعث خستگی شدید، سرگیجه یا غش شود.

• ضربان قلب پایین خطرناک چند است؟

  در بزرگسالان، ضربان کمتر از ۶۰ بار در دقیقه برادی‌کاردی نامیده می‌شود؛ اما پایین بودن این عدد همیشه خطرناک نیست. ضربان قلب ورزشکاران در حالت استراحت، هنگام خواب یا در افرادی که بعضی داروهای قلبی مصرف می‌کنند ممکن است کمتر از ۶۰ باشد و الزاماً نشان‌دهنده بیماری نباشد.

  در مقابل، اگر ضربان پایین با سرگیجه، ضعف شدید، تنگی نفس، گیجی، درد قفسه سینه یا غش همراه باشد، باید سریع بررسی شود. بنابراین نمی‌توان تنها براساس یک عدد مانند ۴۹ یا ۵۵ درباره خطرناک بودن ضربان قلب تصمیم گرفت و علائم، وضعیت جسمی و سابقه پزشکی فرد نیز باید در نظر گرفته شوند.

  تپش قلب بالا چند است؟

  اگر ضربان قلب یک فرد بزرگسال در حالت استراحت و آرامش به‌طور مداوم بیشتر از ۱۰۰ بار در دقیقه باشد، تاکی‌کاردی محسوب می‌شود. بااین‌حال، افزایش موقت ضربان بر اثر ورزش، استرس، تب، کم‌آبی بدن یا مصرف کافئین لزوماً خطرناک نیست.

  تپش قلب با عدد ضربان تفاوت دارد؛ فرد ممکن است حتی با ضربان عددی نرمال، احساس کوبش، لرزش یا نامنظمی قلب داشته باشد. بالا بودن مداوم ضربان یا همراهی آن با علائم هشدار نیازمند ارزیابی پزشکی است.

 هرگونه تغییر ناگهانی یا مداوم در ضربان قلب که با علائم بالا همراه باشد، نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.

چگونه ضربان قلب را نرمال کنیم؟

برای نرمال کردن ضربان قلب یک روش فوری و یکسان برای همه وجود ندارد؛ زیرا درمان به علت تغییر ضربان بستگی دارد. اگر افزایش ضربان پس از فعالیت، اضطراب یا هیجان ایجاد شده است، توقف فعالیت، نشستن در محیط آرام و تنفس آهسته می‌تواند به بازگشت تدریجی ضربان کمک کند.

خواب کافی، مصرف مناسب مایعات در افرادی که محدودیت پزشکی ندارند، کاهش مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار، ترک سیگار و داشتن فعالیت بدنی منظم نیز می‌تواند به تنظیم ضربان قلب کمک کند. اگر دارویی روی ضربان قلب اثر می‌گذارد، مقدار آن نباید بدون نظر پزشک تغییر داده یا قطع شود.

ضربان قلب بالا، پایین یا نامنظمی که مکرر ایجاد شود، مدت زیادی ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه و غش همراه باشد، با اقدامات خانگی قابل تشخیص یا درمان قطعی نیست و باید از نظر پزشکی بررسی شود.

تأثیر ورزش بر تعداد ضربان قلب نرمال

تغییرپذیری ضربان قلب پایین با پاتولوژی های قلبی عروقی مرتبط است و تغییرپذیری ضربان قلب بالا، نشانه ای از پاسخ پذیری مطلوب سیستم عصبی قلبی شناخته می شود. اجرای جلسات تمرینی ورزشی سبب افزایش و بالا بردن تغییرپذیری ضربان قلب نرمال می گردد، نه اینکه صرفاً تغییرپذیری ضربان قلب را پایش نماید.

تمرین ورزشی، معمولاً با ایجاد تنفس عمیق و فعال دیافراگمی باعث ریلکس شدن بدن و افزایش تغییرپذیری ضربان قلب می گردد. افرادی که به تمرینات ورزشی می پردازند، تعداد ضربان قلب آن ها هنگام ورزش افزایش می یابد. دلیل این امر آن است که در هنگام ورزش، قلب انسان باید به منظور خون رسانی و اکسیژن رسانی به قسمت های مختلف بدن، فعالیت بیشتری انجام دهد. لذا تعداد ضربان قلب بدین جهت افزایش می یابد. حداکثر ضربان قلب در ورزش که همان بالاترین تعداد ضربان قلب در دقیقه است که بدن در حین فعالیت شدید می‌تواند تحمل کند و معمولاً با فرمول (۲۲۰ منهای سن) محاسبه می‌شود.

افرادی که به طور مرتب ورزش می کنند و به عنوان افرادی ورزشکار شناخته می شوند، به دلیل تقویت عضلات قلب آن ها از طریق ورزش، قلب آن ها در حالت عادی و هنگامی که مشغول ورزش نیستند، با هر تپش، می تواند خون رسانی و اکسیژن رسانی بیشتری را به بدن انجام دهد. لذا در حالت عادی،تعداد ضربان قلب نرمال در افراد ورزشکار کمتر از افراد عادی خواهد بود.

جمع‌بندی

تعداد ضربان قلب نرمال یکی از شاخص‌های مهم سلامت قلب است و برای بیشتر بزرگسالان در حالت استراحت بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه قرار دارد. این عدد با توجه به سن، فعالیت بدنی، شرایط جسمی و داروهای مصرفی متفاوت است و می‌توان آن را با شمارش نبض یا دستگاه‌های اندازه‌گیری کنترل کرد.

اگر ضربان قلب شما به‌طور مداوم بالا، پایین یا نامنظم است، به‌خصوص اگر با سرگیجه، تنگی نفس، ضعف یا درد قفسه سینه همراه باشد، انجام چکاپ کامل قلب و مراجعه به متخصصان قلب کلینیک نگار می‌تواند به تشخیص علت کمک کند. برای انتخاب پزشک و زمان مراجعه نیز می‌توانید از طریق سامانه دریافت نوبت آنلاین کلینیک قلب نگار اقدام کنید.

سؤالات متداول درباره ضربان قلب

Heart Rate چیست؟

Heart Rate یا HR همان تعداد دفعات تپیدن قلب در یک دقیقه است و معمولاً با واحد ضربه در دقیقه یا BPM نمایش داده می‌شود.

ضربان قلب طبیعی چند است؟

برای بیشتر بزرگسالان سالم، ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. سن، آمادگی جسمانی، وضعیت سلامت و داروهای مصرفی می‌توانند این محدوده را تغییر دهند.

آیا ضربان قلب ۱۰۰ نرمال است؟

عدد ۱۰۰ در حالت استراحت در مرز بالایی محدوده عمومی بزرگسالان قرار دارد. یک‌بار مشاهده این عدد الزاماً خطرناک نیست؛ اما تکرار آن، افزایش بیشتر ضربان یا وجود علائم همراه باید بررسی شود.

آیا ضربان قلب ۵۵ خطرناک است؟

ضربان ۵۵ ممکن است در ورزشکاران، هنگام خواب یا تحت تأثیر بعضی داروها طبیعی باشد. اگر این عدد با ضعف، سرگیجه، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا غش همراه شود، نیازمند ارزیابی پزشکی است.

HR در نوار قلب باید چند باشد؟

HR روی نوار قلب تعداد ضربان ثبت‌شده در دقیقه را نشان می‌دهد. برای بیشتر بزرگسالان در حالت استراحت، محدوده ۶۰ تا ۱۰۰ معمول در نظر گرفته می‌شود؛ اما تفسیر نوار قلب فقط به عدد HR محدود نیست و نظم ریتم و سایر بخش‌های نوار نیز باید بررسی شوند.