تا حالا شده از خودتان بپرسید: آنژیوگرافی قلب چیست؟ این سوال برای خیلیها زمانی پیش میآید که پزشک احتمال تنگی یا گرفتگی رگهای قلب را مطرح میکند. هر سال میلیونها نفر در سراسر دنیا با مشکلات قلبی روبهرو میشوند و یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص این مشکلات، آنژیوگرافی قلب است. در این روش، یک ماده مخصوص وارد رگها میشود و با کمک تصویربرداری اشعه ایکس، مسیر جریان خون در رگهای قلب بهصورت کاملاً واضح نمایش داده میشود. به همین دلیل پزشک میتواند بهراحتی تنگیها یا انسدادهای رگها را تشخیص دهد و تصمیم بگیرد که آیا نیاز به درمان دارویی، آنژیوپلاستی یا روشهای دیگر وجود دارد یا خیر.
آنژیو قلب چیست؟
عمل آنژیو قلب یک روش تشخیصی است که با وارد کردن یک لوله باریک (کاتتر) به داخل رگ و تزریق ماده حاجب، رگهای قلب را روی دستگاه تصویربرداری بهصورت واضح نشان میدهد. با این کار پزشک میتواند تنگی یا گرفتگی رگهای قلب را بهدقت بررسی و تشخیص دهد.
آنژیو قلب برای چه کسانی انجام میشود؟
آنژیو قلب برای افرادی انجام میشود که احتمال بیماری یا تنگی رگهای قلب در آنها وجود دارد. مهمترین گروههایی که به آنژیو نیاز پیدا میکنند عبارتاند از:
مراحل آنژیوگرافی قلب
قبل از انجام آنژیوگرافی قلب، بیمار معمولاً چند ساعت ناشتا میماند تا عمل با ایمنی کامل انجام شود. تیم پزشکی همچنین مشخص میکند که داروهای روزانه باید مصرف شوند یا خیر و اگر بیمار دیابت دارد یا باردار است، باید حتماً این موضوع را اطلاع دهد.
در روز عمل، بیمار لباس مخصوص میپوشد و به اتاق عمل منتقل میشود. برای کاهش اضطراب، در صورت نیاز داروی آرامبخش تجویز میشود. سپس پزشک بیحسی موضعی به ناحیه ورود کاتتر (مچ دست یا کشاله ران) تزریق میکند تا بیمار در طول عمل دردی احساس نکند.
پس از آماده شدن محل، پزشک کاتتر باریک را وارد رگ کرده و به سمت رگهای قلب هدایت میکند. با کمک تصویربرداری اشعه ایکس، مسیر کاتتر و جریان خون کاملاً قابل مشاهده است. سپس ماده حاجب تزریق میشود تا رگها روی مانیتور مشخص شوند و هرگونه انسداد یا تنگی به راحتی دیده شود.
اگر انسداد شدید باشد، پزشک میتواند همان زمان درمان را انجام دهد، مانند استفاده از بالن و استنت برای باز کردن رگ. در موارد خفیفتر، تنها دارو و تغییر سبک زندگی کافی است. بعد از اتمام آنژیوگرافی، بیمار به بخش ریکاوری منتقل میشود و وضعیت محل ورود کاتتر کنترل میشود. معمولاً پس از چند ساعت یا حداکثر یک روز بیمار ترخیص میشود.
عمل آنژیوگرافی قلب از دست
عمل آنژیوگرافی قلب از طریق دست، که به آن آنژیوگرافی ترانسرادیال نیز گفته میشود، روشی است که در آن کاتتر از رگ مچ دست وارد بدن میشود و به سمت رگهای قلب هدایت میشود. این روش مشابه آنژیوگرافی معمول است و هدف آن تصویربرداری دقیق از رگهای قلب و تشخیص انسداد یا تنگیها میباشد. در طول عمل، پزشک ابتدا بیحسی موضعی به ناحیه مچ دست تزریق میکند تا بیمار دردی احساس نکند. سپس کاتتر وارد رگ شده و با استفاده از ماده حاجب و تصویربرداری اشعه ایکس، جریان خون و وضعیت رگها روی مانیتور نمایش داده میشود. در صورت نیاز به درمان، مانند آنژیوپلاستی یا استفاده از استنت، پزشک میتواند همان زمان مداخله انجام دهد.
مزیت اصلی این روش نسبت به ورود از کشاله ران، خطر کمتر خونریزی و کبودی، راحتی بیشتر بیمار و بازیابی سریعتر است. اغلب بیماران تنها چند ساعت بعد از عمل میتوانند مرخص شوند و به فعالیتهای روزمره بازگردند.
جراحی آنژیوگرافی قلب از طریق پا
در روش آنژیوگرافی قلب از طریق پا که به آن آنژیوگرافی ترانسفمورال گفته میشود، کاتتر از رگ اصلی در ناحیه کشاله ران وارد بدن میشود و به سمت رگهای قلب هدایت میشود. این روش یکی از رایجترین راهها برای بررسی جریان خون و وضعیت رگهای قلب است. ابتدا پزشک ناحیه کشاله ران را با بیحسی موضعی آماده میکند تا بیمار در طول عمل دردی احساس نکند. سپس کاتتر باریک و انعطافپذیر وارد رگ شده و با تزریق ماده حاجب، جریان خون و وضعیت شریانهای قلب روی مانیتور قابل مشاهده میشود. در صورت تشخیص انسداد شدید، پزشک میتواند همان زمان آنژیوپلاستی یا استنتگذاری انجام دهد.
این روش معمولاً برای بیمارانی مناسب است که رگهای دست کوچک یا نامناسب هستند یا نیاز به دسترسی مستقیم و سریع به رگهای قلب دارند. پس از پایان عمل، محل ورود کاتتر تحت کنترل دقیق پرستاران قرار میگیرد و معمولاً بیمار پس از چند ساعت تا یک روز میتواند مرخص شود.
عوارض جراحی آنژیوی قلب
عمل آنژیوگرافی قلب معمولاً ایمن و کمخطر است، اما مانند هر روش پزشکی دیگر، ممکن است عوارضی هرچند نادر ایجاد شود. مهمترین عوارض شامل موارد زیر است:
-
خونریزی یا کبودی در محل ورود کاتتر
-
این مشکل بیشتر در روش ترانسفمورال (از کشاله ران) دیده میشود و معمولاً با فشار یا بانداژ کنترل میشود.
-
-
عفونت محل ورود کاتتر
-
رعایت بهداشت و مراقبتهای پرستاری این خطر را بسیار کاهش میدهد.
-
-
آسیب به رگ یا شریان
-
در موارد نادر ممکن است رگ آسیب ببیند یا ایجاد لخته خون شود.
-
-
واکنش به ماده حاجب
-
برخی بیماران ممکن است دچار حساسیت، تهوع، یا تغییر موقت عملکرد کلیه شوند، مخصوصاً اگر پیشتر مشکل کلیوی داشته باشند.
-
-
مشکلات قلبی یا عروقی جدی (بسیار نادر)
-
مانند سکته قلبی، اختلال ریتم قلب، یا حمله قلبی در حین عمل.
-
به طور کلی، خطرات آنژیوگرافی قلب کم است و تیم پزشکی با مراقبت دقیق قبل، حین و بعد از عمل، این عوارض را به حداقل میرساند. اکثر بیماران بدون مشکل خاصی بهبود مییابند و میتوانند به فعالیتهای روزمره بازگردند.
این مقاله در پاسخ به سوال آنژیوگرافی قلب چیست؟نوشته شد و تلاش شد تا تمامی جنبههای این روش تشخیصی از جمله مراحل انجام، انواع آن و نکات ایمنی و عوارض احتمالی آن بهصورت جامع توضیح داده شود.
برای افرادی که نیاز به انجام آنژیوگرافی قلب دارند یا به دنبال مشاوره و بررسی تخصصی هستند، میتوانید به کلینیک نگار، درمانگاه قلب در مشهد مراجعه کنید. این درمانگاه قلبی دارای بهترین های دکتر قلب در مشهد بوده و با تجهیزات مدرن، خدمات دقیق و ایمن آنژیوگرافی قلب را ارائه میدهد.
